Δευτέρα, 19 Απριλίου 2010

«Το θέατρο κύλησε στο αίμα μου»

«Η κυρία επιθεώρηση» με τη νεανική φρεσκάδα, την υποκριτική ετοιμότητα και την αντοχή στον χρόνο, που με την αδελφή της Μαρία άφησαν εποχή ως Καλουτάκια, «έσβησε» στα 92 της κλείνοντας ένα σημαντικό κεφάλαιο της ελληνικής θεατρικής Ιστορίας

Νεανική φρεσκάδα, χιούμορ, χορευτική δεινότητα, μουσικότητα, αυτοσχεδιαστικός καταιγισμός, υποκριτική ετοιμότητα, αντοχή στον χρόνο. Με αυτά τα «υλικά» ήταν πλασμένη. Εάν προσθέσουμε ισχυρές δόσεις τσαχπινιάς και μπρίο, για τα οποία απέδειξε ότι δεν έχουν ηλικία, καθώς και έναν ιδιαίτερο τρόπο εκφοράς του λόγου, τότε έχουμε το φαινόμενο Αννα Καλουτά.

VIDEO

Η Αννα Καλουτά υπήρξε η ιστορία της αθηναϊκής επιθεώρησης. Με το «φευγιό» της, το Σάββατο στις 10 το βράδυ, σε ηλικία 92 ετών, ήλθε το τέλος μιας εποχής, έκλεισε ένα σημαντικό κεφάλαιο της ελληνικής θεατρικής ιστορίας. Γιατί η Αννα Καλουτά ήταν ένα κομμάτι αυτής της Ιστορίας. Και το αποδείκνυε σε κάθε της εμφάνιση, μέχρι το τέλος της ζωής της.

«Το θέατρο κύλησε στο αίμα μου»

Μπροστά στο κοινό έμοιαζε να ξαναγεννιέται. Απόδειξη η παρουσία της τον Ιούνιο του 2008 (σε ηλικία 90 ετών) στο Ηρώδειο, στην παραγωγή «Χ-Σκηνής. Αυτά που κάψαν το σανίδι». Υποβασταζόμενη από τον Σταμάτη Κραουνάκη και τον Λάκη Λαζόπουλο έφτασε μπροστά στη σκηνή, στο φινάλε της παράστασης. Ετοιμόλογη, «από Καλουτάκι έγινα Καλουτάρα», με το γνωστό της κέφι και τη ζωντάνια (παρά τα προβλήματα υγείας που την ταλαιπωρούσαν) πέρασε από το «Ευζωνάκι γοργό» στο «Κι είμαστε ακόμα ζωντανοί στη σκηνή σαν ροκ συγκρότημα».

«Σας αγαπώ πολύ», είπε, αφού ευχαρίστησε τρις τους θεατές που όρθιοι την χειροκροτούσαν. «Μπορεί να είναι η τελευταία φορά που έρχομαι σε επαφή μαζί σας. Μόνο ο Θεούλης το ξέρει», είπε στο τέλος.

 Η τελευταία της εμφάνιση το 2008 στο Ηρώδειο, όπου οι θεατές όρθιοι τη χειροκροτούσαν
Η τελευταία της εμφάνιση το 2008 στο Ηρώδειο, όπου οι θεατές όρθιοι τη χειροκροτούσαν

Ισως αυτή να ήταν η τελευταία «επαγγελματική» εμφάνισή της. Η κατάσταση της υγείας της δεν της επέτρεψε να παραστεί στην εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο Δημοτικό Θέατρο της Αθήνας, στον Αγιο Σώστη, -αν και το ήθελε πολύ- όπου μία από τις αίθουσες πήρε το όνομά της. Εδώ και αρκετούς μήνες ένα ατύχημα που συνέβη μέσα στο σπίτι της την είχε καθηλώσει στο κρεβάτι. Ακόμα όμως και τότε, σε αυτές τις δύσκολες στιγμές, το θέατρο τη συντρόφευε. Θυμόταν νούμερα, σκετς, επιθεωρήσεις, γεγονότα που συνέβησαν στην πολύχρονη καριέρα της.

Μια καριέρα που ξεκίνησε το 1925, σε ηλικία 7 ετών, στο πλευρό της Μαρίκας Κοτοπούλη, στη «Στοργή» του Μπατάιγ, μαζί με την αδελφή της Μαρία. Τότε γεννήθηκαν τα παιδιά-θαύμ, τα «Καλουτάκια». Εζησαν ημέρες μεγάλης δόξας στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, στιγμές λατρείας και υπερβολικών εκδηλώσεων αγάπης. Από τις δύο η Αννα ήταν αυτή που δεν «πρόδωσε» ποτέ το θέατρο.

Εβδομήντα χρόνια συνεχώς βρισκόταν στο σανίδι (1925-1994). «Για μένα το θέατρο λειτούργησε καταλυτικά. Κύλησε στο αίμα μου. Εγινε ένα με το είναι μου και την ύπαρξή μου. Θυσίασα τα πάντα γι’ αυτό. Παιδικά παιχνίδια, νεανικές τρέλες και προσωπικές ευτυχισμένες στιγμές. Ολα για το σανίδι! Για το χειροκρότημα!... Εμένα η οικογένειά μου υπήρξε το θέατρο και παιδιά μου οι ρόλοι μου», γράφει στον πρόλογο του βιβλίου «Αννα Καλουτά - Η κυρία επιθεώρηση» του Μάκη Δελαπόρτα.

Αλλά κι όταν αποφασίζει να εγκαταλείψει το θέατρο και ερωτάται σχετικά, απαντά σε συνέντευξή της στο «Εθνος»: «Ναι. Το εγκαταλείπω οριστικά, 99,9%. Γιατί... άνθρωποι είμαστε! Μπορεί να τύχει κάτι ωραίο, μεγάλο. Μία Επίδαυρος... Εμένα ο καημός μου είναι να παίξω στην Επίδαυρο δράμα. Αλλά, επειδή με ανέδειξε η επιθεώρηση, όλοι θεωρούν ότι είμαι της επιθεώρησης».

Μπορεί να μην έπαιξε στην Επίδαυρο τον δραματικό ρόλο που ονειρευόταν (γιατί έπαιξε στη «Λυσιστράτη»). Ωστόσο, είτε με φτερά, παγέτες και πούλιες είτε με σμόκιν και ημίψηλο είτε με φουστανέλα και τσαρούχια, η Αννα Καλουτά υπήρξε ένα πλάσμα που εξέπεμπε γοητεία.

«Μαγνήτιζε» τα βλέμματα. Διέθετε αυτό το «κάτι», πέρα από το αναμφισβήτητο ταλέντο της. Κι ήταν «βεντέτα» από γεννησιμιού της. Υπήρχε, μάλιστα, ένα ανέκδοτο για τον βεντετισμό της που το είχε πει ο Κώστας Μανιατάκης. Η δυσκολότερη θεατρική γέννα ήταν αυτή της μαμάς Καλουτά όταν γεννούσε την Αννα. Η οποία Αννα δεν έβγαινε με τίποτα. «»Εβγα, μωρό μου», φώναξε κάποια στιγμή απελπισμένη η μάνα της, η κυρά Κατίνα. Κι η Αννα φώναξε: «Ρίξε μου προβολέα να βγω»»!

Είχε συνηθίσει στις εκδηλώσεις θαυμασμού τόσο από κοινό και θαυμαστές (το καμαρίνι της ήταν πάντοτε γεμάτο λουλούδια) όσο και του καλλιτεχνικού κόσμου (το «Δυο πράσινα μάτια με μπλε βλεφαρίδες» το έγραψε ο Κατριβάνος για κείνη). Από τους μεγάλους της έρωτες ήταν αυτός με τον Λάμπρο Κωνσταντάρα.

Η Ειρήνη-Αννα Καλουτά γεννήθηκε στην Αθήνα, στις 29 Οκτωβρίου 1918. Απόφοιτος της Ιονίου Σχολής Θηλέων, έκανε σπουδές πιάνου και αφοσιώθηκε στο θέατρο. Παράλληλα ασχολήθηκε με τη χορογραφία, τη σκηνοθεσία και την καλλιτεχνική διεύθυνση. Εμφανίστηκε σε 14 ελληνικές ταινίες, ενώ στο θέατρο πρωτοεμφανίζεται μαζί με την αδελφή της Μαρία, με την οποία δημιούργησαν τα περίφημα «Καλουτάκια», παιδιά-θαύμα της εποχής εκείνης, σε όλα τα είδη του μουσικού θεάτρου.

Συμμετείχε σε επιθεωρήσεις των γνωστότερων επιθεωρησιογράφων, σε οπερέτες («Γλυκιά Νανά», «Διαβολόπαιδο», «Βαφτιστικός», «Μοντέρνα κορίτσια» του Θεόφραστου Σακελλαρίδη, «Γυναίκα του δρόμου», «Απάχηδες των Αθηνών», «Οι πειρατές» του Νίκου Χατζηαποστόλου, «Νυχτερίδα» του Γιόχαν Στράους), σε μουσικές κωμωδίες («Μ’ αγαπά δεν μ’ αγαπά» των Γιανουκάκη - Ριτσιάρδη), σε ηθογραφίες («Το Φυντανάκι» του Χορν), σε πρόζα («Το πανηγύρι» του Χορν), σε κωμειδύλλια («Αγαπητικός της βοσκοπούλας», «Γκόλφω», «Μαρία Πενταγιώτισσα»). Εμεινε θρυλική στις πολεμικές επιθεωρήσεις του 1940, ιδιαίτερα στο «Ευζωνάκι», αλλά και αργότερα σε ρόλους Σμυρνιάς.

Επί 15 χρόνια έκανε περιοδείες στην Ευρώπη, την Αμερική, την Αυστραλία, την Αφρική και τη Ν. Ζηλανδία. Εμφανίστηκε στη «Salle de Gaveau» στο Παρίσι, στο «Κάρνεγκι Χολ» στη Νέα Υόρκη, στο «Παλλάς Θίατερ» στο Λονδίνο. Επαιξε, μαζί με την αδελφή της, με μεγάλα διεθνή ονόματα, όπως ο Μορίς Σεβαλιέ, η Μιστενγκέτ, ο Τίνο Ρόσι, η Λίλιαν Χάρβεϊ, η Πατασού, ενώ είχαν εμφανιστεί και στο σόου του Εντ Σάλιβαν.

Ηχογράφησαν μαζί πολλούς δίσκους στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Αναφέρουμε ενδεικτικά: «Μ’ αγαπά δεν μ’ αγαπά», «Γερακίνα», «Οι κερασιές», «Η βροχή», «Βεμ - Βεμ». Εχει τιμηθεί με πλείστα διπλώματα ελληνικών πρεσβειών για τις περιοδείες της και ακόμη με πολλές στρατιωτικές μνείες για τη ψυχαγωγία του Στρατού.

Η Αννα Καλουτά γεύτηκε στη ζωή της πολλά. «Είδα τόσα, έζησα τόσα, έπαιξα τόσα, εύχομαι με όλη μου την καρδιά, όλοι οι συνάδελφοί μου, άνδρες και γυναίκες, να δουν και να παίξουν αυτά που είδαμε και παίξαμε η αδελφή μου κι εγώ», έλεγε σε συνέντευξή της στο «Εθνος». «Καρφώνω το βλέμμα μου μακριά στον ορίζοντα και δεν ξέρω τι να πρωτοθυμηθώ και τι να ξεχάσω.

Τις τιμές που μας γινόντουσαν έξω, το σουξέ, το ντάντεμα, που μας ντάντευαν σαν παιδιά, την αγάπη που μας δείχνανε... Γιατί ήμασταν και πολύ κυρίες στις συναναστροφές μας... Λοιπόν, δεν στερήθηκα τίποτα. Και χειροκροτήματα και τιμές και πίκρες - κι αυτό μέσα στη ζωή είναι».

Η κηδεία της θα τελεστεί δημοσία δαπάνη από το υπ. Πολιτισμού και Τουρισμού αύριο, στις 3 μ.μ., στο Α’ Νεκροταφείο Αθηνών.

Τα νούμερα που άφησαν εποχή
Το ηρωικό ευζωνάκι και ο τρίτος άνθρωπος

«Ιέν - δυο - ιέν - δυο, ιγώ ιμ ιγώ, ιβζουνάκι γοργό...» τραγουδούσε η Αννα Καλουτά στο θέατρο «Μοντιάλ» λίγο μετά την κήρυξη του ελληνοϊταλικού πολέμου, ξεσηκώνοντας κάθε βράδυ τους θεατές, με αποτέλεσμα να καθιερωθεί απ’ αυτό το νούμερο ως το «ηρωικό ευζωνάκι» του ελληνικού θεάτρου.

Ο «Τσολιάς» ήταν ένα από τα αγαπημένα της νούμερα κι έριχνε τα τσάμικα και τα όπα της. Ως « Σμυρνιά» είχε μεγάλη ρέντα. «Ιβή, καλέ, τσι γλυτσίδι τσι παλιολλαδίτσιδι, κι είχαμε κι είχαμε και τι δεν είχαμε...» έλεγε κι «έπεφτε» το θέατρο.

Σόλο που άφησε εποχή ήταν ο «Τρίτος άνθρωπος», πάνω σε ιδέα από την ομώνυμη ταινία που τότε χάλασε κόσμο, κι αυτό το νούμερο είχε πάρει τότε βραβείο καλύτερου νούμερου και καλύτερης ερμηνείας. «Στη ζωή αυτή συχνά τρίτος άνθρωπος περνά/ σαν σκιά θολή, παράξενη πολύ, σαν μια σκιά θολή./Μυστικά, διακριτικά, προτού προλάβει την ουρά/ κάθε φορά παντού να βάλει. Μια σκιά θολή, παράξενη πολύ». Αυτό ήταν το κουπλέ, κι ακολουθούσε η ενδιάμεση πρόζα που ήταν μεστή από πολιτική σάτιρα, με τρία ρεφρέν, αμερικανικό, ρωσικό κι ελληνικό.

Αλλά περνώντας τα χρόνια και σατιρίζοντας την... «αντοχή» της στη σκην,ή τραγουδούσε: «Μα το λέω ορθά κοφτά... ας βρεθεί μια Καλουτά,/τα μαζεύω και στο σπίτι μου πηγαίνω,/τα μαζεύω και στο σπίτι μου πηγαίνω...».

«Για πάντα στην ψυχή μας»
Καταρράκτης ταλέντου, σύμβολο χειραφέτησης

«Ως γυναίκα σε δύσκολες εποχές υπήρξε σύμβολο χειραφέτησης. Το πολύπλευρο ταλέντο της, η ενέργειά της, η ιδιοσυγκρασία της, η ευγένεια, το ήθος, η ζωντάνια που πήγαζε ακόμα και στα βαθιά γεράματα από το χαμόγελό της και η διαύγειά της θα μείνουν αξιομνημόνευτα» αναφέρει, μεταξύ άλλων, στο συλλυπητήριο μήνυμά του για τον θάνατο της Αννας Καλουτά το υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού.

Ο πρόεδρος του ΛΑΟΣ Γιώργος Καρατζαφέρης δήλωσε: «Η απώλεια της μεγάλης Ελληνίδας ηθοποιού Αννας Καλουτά αφήνει δυσαναπλήρωτο το κενό όχι μόνο στο θέατρο, αλλά γενικότερα στον πολιτισμό μας. Εμείς στον ΛΑΟΣ πενθούμε διπλά, γιατί ήταν ένας άνθρωπος που συνόδευε την προσπάθειά μας από τα πρώτα της βήματα με την παρουσία και την προσωπικότητά της».

«Κιβωτό της ελληνικής επιθεώρησης» χαρακτηρίζει την Αννα Καλουτά στο συλλυπητήριο μήνυμά του ο δήμαρχος Αθηναίων Νικήτας Κακλαμάνης. Και συνεχίζει: «Ο απόλυτος καταρράκτης ταλέντου και μπρίο του ελληνικού θεάτρου μπορεί να έφυγε από κοντά μας, αλλά η γνήσια και παντοτινή γοητεία της έχει δημιουργήσει μια μόνιμη όαση για να ξεκουράζονται τα όνειρά μας. Η πόλη της, η Αθήνα, την έχει ευχαριστήσει εν ζωή, μετονομάζοντας τον Πολυχώρο του Νέου Κόσμου σε «Πολυχώρο Αννας και Μαρίας Καλουτά», ως ελάχιστη ένδειξη αναγνώρισης της προσφοράς της που θα μείνει για πάντα στην ψυχή μας».

Θέατρο «Καλουτά»
Ονειρο και «Βατερλό» τους

Υπήρξε το όνειρο και το (οικονομικό) Βατερλό τους. Ηθελαν ένα δικό τους θέατρο, κοπίασαν ιδιαίτερα, χρεώθηκαν, έφτιαξαν ένα «κόσμημα» για την εποχή. Το θέατρο «Αννα - Μαρία Καλουτά», στην πλατεία Κολιάτσου. Εγκαινιάστηκε το 1961. Εκαναν δικές τους παραγωγές. Δεν περπάτησαν, μπήκαν μέσα. Το έχασαν. Πικράθηκαν πολύ. Τώρα έχει γίνει σούπερ μάρκετ. Το γεγονός αυτό κόστισε ιδιαίτερα στην Αννα. Ισως να μην το ξεπέρασε ποτέ.

«Μαζεύαμε σαν μυρμηγκάκια τα λεφτά μας. Είχαμε το όνειρό μας: να κάνουμε το θέατρό μας. Εμείς, όταν τα είχαμε τα λεφτά, κάναμε ένα θέατρο εφάμιλλο του «Ρεξ». Μετά το "Ρεξ", ήταν το "Καλουτά"», διηγείται στο «Εθνος». «Δώδεκα μέτρα είχε άνοιγμα το "Ρεξ", δεκατέσσερα το "Καλουτά". Εμείς τα λεφτά μας δεν τα σκορπίσαμε. Πήγαν στο θέατρο. Τώρα, οι αντιξοότητες, οι παλιανθρωπιές, γιατί εμείς υπήρξαμε δυο γυναίκες που δεν ξέρανε τίποτα άλλο από το να παίζουμε, χίμηξαν απάνω και μας το φάγανε το θέατρο. Ανθρωποι που είχανε και τρία και τέσσερα θέατρα, κοιτάξανε να φάνε και το δικό μας, το ένα και μοναδικό. Τέλος πάντων». Από εκείνη την εποχή έχει μείνει μόνο η στάση «Καλουτά».

14 ταινίες στον κινηματογράφο
Σε αντίθεση με το θέατρο και τη σκηνή, η παρουσία της Αννας Καλουτά στον κινηματογράφο ήταν περιορισμένη (μόλις 14 φιλμ). Η πρώτη της κινηματογραφική εμφάνιση πραγματοποιήθηκε το 1937 με το «Δόκτωρ Επαμεινώνδα» του Τόγκο Μιζράχι. Ακολούθησαν το «Οταν ο σύζυγος ταξιδεύει» (1938) και οι «Απάχηδες των Αθηνών» (1950).

Η πρωταγωνίστρια συνεργάστηκε επίσης με τους Αλέκο Σακελλάριο και Χρήστο Γιαννακόπουλο στις ταινίες «Εκείνες που δεν πρέπει να αγαπούν» (1951) και «Καλώς ήρθε το δολάριο» (1967). Εμφανίστηκε επίσης στο «Τσιγγάνικο αίμα» (1956) σε σκηνοθεσία και σενάριο Νίκου Τσιφόρου. Στις πιο γνωστές επιτυχίες της συγκαταλέγονται επίσης «Ο εμίρης και ο κακομοίρης» (1964) σε σενάριο Γιώργου Λαζαρίδη και σκηνοθεσία Ορέστη Λάσκου, η ταινία «Και οι... 14 ήταν υπέροχοι» σε σενάριο των Κώστα Κινδύνη και Γιώργου Λαζαρίδη (1965) και «Η Σμυρνιά» (1969) σε σκηνοθεσία Νίκου Αβραμέα. Η τελευταία της ταινία ήταν «Ο ζιγκολό της Αθήνας» (1982) σε σκηνοθεσία και σενάριο Γιώργου Λαζαρίδη.

Αντιγόνη Καράλη
akarali@pegasus.gr




ethnos.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

To sxolio sas!!

Αναγνώστες

Ο Admin δεν ευθύνεται για το περιεχόμενο των post στο blog.